Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) đang lên kế hoạch từ năm 2030 đưa vào thể thức “Nations League”, và bước đi này sẽ mang lại thay đổi đảo lộn cho hệ thống vòng loại World Cup cùng Asian Cup hiện nay. Theo ESPN, giải dự kiến tổ chức hai năm một lần, chia 47 đội đại diện châu Á theo thực lực thành ba hạng: hạng nhất và hạng nhì mỗi hạng 18 đội, hạng ba gồm 11 đội còn lại.

Ở mùa gắn với vòng loại World Cup (dự kiến bắt đầu từ mùa 2032/33), mỗi đội ở hạng nhất sẽ đá 12 trận sân nhà và sân khách. Cuối cùng, sáu đội đứng đầu hạng nhất sẽ khóa thẳng suất World Cup; bốn đội xếp từ thứ 7 đến thứ 10 vào giai đoạn play-off, trong đó hai đội đầu đi tiếp World Cup, đội thứ ba giành quyền dự play-off liên lục địa. Phương án này khác rõ so với vòng loại World Cup 2026, khi 18 đội mạnh chia ba bảng và hai đội đầu mỗi bảng đi tiếp.

Còn ở mùa gắn với Asian Cup (dự kiến thực hiện lần đầu năm 2030), 18 đội hạng nhất cùng 6 đội có thành tích tốt nhất hạng nhì sẽ cùng giành quyền dự Asian Cup. Đồng thời, AFC còn dự định dời Asian Cup 2031 sang năm 2032.

Ngoài chức năng làm vòng loại, Nations League châu Á còn tranh chức vô địch cuối cùng. Tám đội đứng đầu hạng nhất vào vòng loại trực tiếp. Tứ kết đá hai lượt sân nhà và sân khách, còn bán kết và chung kết tổ chức tập trung trên sân trung lập. Ngoài ra, giải còn đưa vào cơ chế lên xuống hạng: hai đội đầu mỗi hạng thăng hạng thẳng, hai đội cuối xuống hạng thẳng, một số đội ở thứ hạng giữa phải qua play-off để tranh suất.

Để bảo đảm công bằng thi đấu, AFC bỏ cách chia bảng theo khu vực địa lý như trước, cho rằng chênh lệch về số lượng và trình độ các đội ở từng khu vực sẽ làm mất cân bằng cạnh tranh. Thay vào đó, các đội sẽ bốc thăm theo thứ hạng hạt giống, để lịch thi đấu cân bằng hơn.

Để thể thức mới hạ cánh suôn sẻ, AFC đề xuất tổ chức giải chạy thử ở mùa 2028/29. Lúc đó, lần chia hạng đầu tiên sẽ tham chiếu thành tích ở vòng loại tổng hợp, chứ không chỉ dựa vào bảng xếp hạng thế giới của FIFA. Nếu đề xuất cuối cùng được thông qua, Nations League châu Á sẽ trở thành cải cách quan trọng nhất của bóng đá châu Á những năm gần đây, tích hợp sâu suất dự hai giải đỉnh. Hiện kế hoạch vẫn đang ở giai đoạn xem xét, chưa được công bố chính thức.